 |
حجتالاسلام والمسلمین ابراهیم یعقوبیان، مدرس حوزه |
گروه اندیشه: سخن از آیات متناقضنمای قرآن کریم، منوط به دانستن بحث تناقض در مفاهیم، الفاظ، تصورات و تصدیقات است.
حجتالاسلام و المسلمین «ابراهیم یعقوبیان» در نشستی که چندی پیش در محل خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا)، توسط سرویس اندیشه و علم این خبرگزاری با عنوان «سیری در آیات متناقضنمای قرآنی کریم» برگزار شد، به بررسی ابعاد مختلف این موضوع پرداخت. وی ضمن بیان مطلب فوق گفت: قرآن کریم برای ما در آن حدی که باید، تجلی نکرده است؛ یعنی رابطه ما با قرآن کریم آن رابطهای که باید باشد، نیست. قرآن کریم ادعایی دارد و آن ادعا این است که اگر کسی به بیانات این کلام الهی توجه کند، سعادت دنیا و آخرت را به دست میگیرد و اگر کسی از آن اعراض کند، نه تنها آخرت، بلکه دنیای او نیز از دست میرود؛ «وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِکْرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنکًا وَنَحْشُرُهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ أَعْمَى ?124، سوره طه) (و هر کس از یاد من دل بگرداند، در حقیقت زندگى تنگ خواهد داشت و روز رستاخیز او را نابینا محشور مىکنیم.)
مدرس حوزه علمیه مشهد افزود: منظور من این نیست که ما بیست درصد، سی درصد یا پنجاه درصد احتمال بدهیم که این ادعا، ادعای درستی باشد، بلکه وقتی موضوع خیلی اهمیت داشته باشد، هر چقدر هم احتمالات پایین باشد، انسان به آن توجه میکند. ادعا، ادعایی بزرگ است؛ زیرا میفرماید اگر به قرآن پشت کنید دنیا و آخرتتان بر باد است و خسران خواهید دید، اگر یک درصد هم احتمال دهیم که امکان صحت این مسئله باشد، باید برویم و ببینیم حرف این قرآن چیست، آیا ادعایش درست است؛ زیرا ادعای عقلایی آن ادعایی است که قدرت شورآفرینی را داشته باشد تا مخاطب را وادار به تتبع کند.
یعقوبیان در ادامه این بحث با آوردن نمونهای از این مباحث، گفت: اگر الان به ما بگویند که در فلان مکان عصای موسی(ع) را آوردهاند که هر ساعت یک مرتبه به اژدها تبدیل میشود، دیگر کسی تأمل نکرده، به آن مکان میرود تا این واقعه را ببیند، با این وجود آیا ادعای پیامبر اسلام(ص) به اندازه ادعای عصای موسی(ع) برای ما ارزش ندارد که در ما این انگیزه را ایجاد کند تا با تدبری بیشتر به سراغ قرآن برویم.
وی با بیان این مطلب که باید با قرآن همچون اکسیژن برخورد کرد، گفت: فکر میکنم که قرآن را باید همچون اکسیژن تنفس کنیم. این جدایی از قرآن و اعراض از آن، با آنکه برنامه بهزیستن دنیا و آخرت ماست، بسیار خطرناک است. برای نمونه در این آیه «الَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاَوَتِهِ...» (سوره بقرة، 121) بحث از به جا آوردن حق تلاوت قرآن است. مرحوم «دیلمی» در «ارشاد» از وجود نازنین امام صادق(ع) این موضوع را نقل کرده است که از ایشان سؤال شد: حق تلاوت قرآن چیست؟؛ یعنی ما چه رابطهای با قرآن برقرار کنیم که حق تلاوتش بیان شود؟، حضرت امام صادق(ع) فرمودند: «یرتلون آیاته و یتفقهون به و یعملون باحکامه و یرجون وعده و ینتهون بنواهیه و یخافون وعیده و یعتدرون بقصصه و یأتمرون باوامره ما هو و الله حفظ آیاته و درس حروفه و تلاوت سوره حفظوا حروفه و ابائوا حدوده انما هو تدبر آیاته و العمل باحکامه.»
ابراهیم یعقوبیان: |
مفاهیم کلی متباین را به انواعی تقسیم میکنند؛ متماثلان، متخالفان و متقابلان، که دو قسم اول آن مربوط به این بحث نیست اما نوع سوم را بررسی میکنیم؛ یعنی دو مفهوم کلی که بین آنها تقابل است |
وی در توضیح حدیث فوق افزود: قرآن باید در متن زندگی مردم وجود داشته باشد و زمینه این حضور آن است که باید باور کنیم این قرآن حقیقتی دارد که مورد فایده است. این روایات و آیات، دعوت به تدبر در آیات قرآن است. تدبر از ماده «دبر» است؛ یعنی عاقبتاندیشی؛ یعنی بیاندیشیم که عاقبت این کار چه میشود و تفکر؛ یعنی بررسی استدلالهای قرآن کریم، مثلا قرآن میفرماید در آسمانها و زمین یک خدا بیشتر نیست و دلیل را هم اینگونه میفرماید که: «لَوْ کَانَ فِیهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا» (سوره انبیا، 22) در اینجا برهان «تمانع» ارائه میشود که اگر دو خدا در زمین باشد، آسمان و زمین از هم میپاشد.
نویسنده کتاب «پاسخ به شبهاتی پیرامون عصمت انبیا(ع) در قرآن کریم» اشارهای به کلام امام خمینی(ره) در بیان عظمت قرآن کریم کرد و گفت: امام(ره) میفرماید: «بدان ای عزیز که عظمت هر کلام و کتابی یا به عظمت متکلم و کاتب آن است و یا به عظمت مقاصد و مطالب آن است و یا به عظمت نتایج یا ثمرات آن است و یا به عظمت رسول و واسطه آن است و یا به عظمت مرسل الیه و حامل آن است و یا به عظمت حامل و نگاهبان آن است و یا به عظمت شارح و مبین آن است و ...» به این اعتبار که کلام خداست، پس قرآن باید عظمت داشته باشد؛ زیرا کلام فلان آقا و مجتهد پیموده نیست، حتی کلام پیامبر(ص) هم نیست، کلام خداست و نمیشود بر آن ایراد وارد کرد. به اعتبار محتوا هم مانند قرآن کریم هیچ کتابی یافت نمیشود. محتوای قرآن همه خبر از غیب و سعادت دنیا و آخرت بشریت است، پس به اعتبار محتوا هم دارای عظمت است و باید به این کتاب توجه کرد.
نویسنده مقاله «نفاق یا شخصیت پنهان» با اشاره به این مطلب که قرآن با آن متکلم، حامل و رسول که دارد، صاحب عظمت و بزرگی است، افزود: این بزرگی در طی بیست و سه سال زندگی پربرکت پیامبر(ص) کل شبه جزیزه عربستان را فرامیگیرد و حتی بعدها تا دل اروپا فرو میرود، گر چه غرب معتقد است که این اسلام اروپایی اسلامی است که با زور شمشیر وارد شده است، لیکن خود آنها هم میدانند دروغ میگویند، بلکه معارف عمیق این کتاب است که دلها را فتح میکند و در آنها مینشیند.
وی بعد از بیان این مقدمه در رابطه با عظمت این کتاب به بررسی آیات موهن به تناقض در قرآن کریم پرداخت و گفت: هر کس به انگیزهای سراغ قرآن کریم میرود. در این میان افرادی هستند که با انگیزهای سو به سمت قرآن میروند تا مفاهیمی که به ظن آنها خلاف است به دست آورند و علیه خود این کلام مبارک به کار بندند.
مدرس حوزه علمیه مشهد مقدس، با ارائه مقدمهای در | 
